Мэдээллийн технологи, харилцаа холбооны чиглэлээр 4 үндэсний стандартыг баталлаа.
ХХЗХ
156a33   x800

Монгол Улсын Стандартчилал, хэмжил зүйн газрын дэргэдэх Стандартчиллын Үндэсний зөвлөлийн 2017 оны 5 дугаар сарын 31-ны өдрийн ээлжит 5 дугаар хуралдаанаар мэдээллийн технологи, харилцаа холбоо, тохирлын үнэлгээ, эрчим хүч, хими, авто тээвэр, барилга, сав баглаа боодол, хүнс, хүнсний шинжилгээний зэрэг чиглэлээр боловсруулж, Стандартчиллын Техникийн 11 салбар хороодоос дэмжигдсэн шинээр боловсруулсан болон шинэчилсэн нэр бүхий 28 стандартуудын төслийг хэлэлцэн 26 Үндэсний стандартаар баталсан болно. Үүнд: мэдээлэл, харилцаа холбооны 4, тохирлын үнэлгээ 7, эрчим хүч, хими, химийн шинжлэх ухааны 2, авто тээвэр 3, барилга 1, сав баглаа боодол 1, хүнс, хүнсний шинжилгээний 5 тус тус стандартууд байна.

Мэдээллийн технологи, харилцаа холбооны чиглэлээр:

 

  • Харилцаа холбооны зохицуулах хороо (ХХЗХ)-ны захиалга болон санхүүжилтээр шинээр боловсруулсан “Холбооны худаг сувагчлалын байгууламжийн техникийн үзүүлэлт, суурилуулалтын шаардлага” (Technical specification and installation requirements manhole and duct system), “Харилцаа холбооны зай тэжээлийн ба нөөц тэжээлийн төхөөрөмжийн өрөөний ерөнхий шаардлага” (General requirement for power supply room and backup room of communication system) болон “Төрийн байгууллагын вэбсайтад тавих шаардлага-MNS6285:2011” (Requirements for the governmental organization's websites), “Мэдээлэл холбооны сүлжээний гадна холбооны зургийн тэмдэглэгээ, тэмдэглэгээний хэмжээ-MNS4908:2000” (Graphic symbols and their size for outside planning drawing of information and telecommunication network) шинэчлэн батлуулах зэрэг нийт 4 үндэсний шинэ стандартын төслийг сонгон шалгарсан эксперт, мэргэжилтнүүдийн баг тус тус боловсруулан хуралдаанд хэлэлцүүлэв.
  • Тус зөвлөлийн хуралдаанаар авч хэлэлцээд, Монгол Улсын “Стандартчилал, тохирлын үнэлгээний тухай” хуулийн 6.3, 6.5, 9.4, 20.2.1 дэх заалт, Мэдээлэл, харилцаа холбооны стандартчиллын техникийн хорооны дүгнэлтийг тус тус үндэслэн мэдээлэл, харилцаа холбооны чиглэлээр 2 үндэсний стандартыг шинээр, 2 үндэсний стандартыг шинэчлэн тус тус батлан шийдвэрлэсэн.

 

Шинээр баталсан үндэсний стандартууд:

 

  1. “Холбооны худаг сувагчлалын байгууламжийн техникийн үзүүлэлт, суурилуулалтын шаардлага” (Technical specification and installation requirements manhole and duct system) стандарт.

Энэхүү стандарт нь хот суурин доторх харилцаа холбооны дэд бүтэц болох худаг сувагчлалын байгууламжийг төлөвлөх, суурилуулах, ашиглалт үйлчилгээний үеийн ерөнхий шаардлагуудыг тогтоож, холбогдох нэр томьёо, тодорхойлолтыг багтаасан болно.

  • Холбооны худаг сувагчлалын байгууламжийн техникийн үзүүлэлт, суурилуулалтын шаардлага” үндэсний стандартаар нэр  томьёо, тодорхойлолт, холбооны худаг сувагчлалын байгууламжийн техникийн үзүүлэлт, суурилуулалтын ерөнхий шаардлага, төмөр бетон угсармал худгийн хэмжээ, худагт суурилуулах хоолойн тоо хэмжээ, бусад инженерийн шугам сүлжээтэй зэрэгцээ болон хөндлөн огтлолцох үед тавих хоорондын зай хэмжээг төлөвлөх ба байгуулах, сувагчлалын хоолойн материалд тавих шаардлага, хоолойн эргэлтийн өнцгийн дээд хязгаар, үерийн далан, жалга, шуудуугаар ил хөндлөн гарахад тавих шаардлагууд, үүсэх харилцааг нарийвчлан тогтоож баталснаар холбогдох байгууллагын ажлын уялдаа холбоог хангах, сүлжээний болон худаг сувагчлалын найдвартай ажиллагааг дээшлүүлэх, хэрэглэгчдэд үзүүлэх үйлчилгээг чанартай хүргэх боломжийг бүрдүүлж байна.

Стандартыг Монгол Улсын нутаг дэвсгэрт мэдээлэл, холбооны ашиглалт үйлчилгээ эрхлэгчид, зураг төсөл боловсруулагч, бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэгчид, угсралт суурилуулалт үйл ажиллагааг эрхэлдэг аж ахуйн нэгжүүд, төлөвлөлт, хяналтын байгууллагууд болон түүний инженер, техникийн ажилтнууд мөрдөнө.

  1. “Харилцаа холбооны зай тэжээлийн ба нөөц тэжээлийн төхөөрөмжийн өрөөний ерөнхий шаардлага” (General requirement for power supply room and backup room of communication system) стандарт.

 

Орчин үеийн мэдээлэл, харилцаа холбооны шинэ техник, технологиуд болон үйлчилгээ, хэрэглээ нь нийгэм эдийн засгийн бүх салбарт хурдацтай, өргөнөөр нэвтэрч байгаа бөгөөд сүлжээ, тоног төхөөрөмжийн зай тэжээлийн байгууламж, орчины найдвартай ажиллагааг хангах, олон улсын хүлээн зөвшөөрсөн стандартын дагуу ажиллах нь төр, хувийн хэвшлийн өнөөгийн тулгамдсан асуудлын нэг болжээ.

Иймээс мэдээлэл, харилцаа холбооны сүлжээний тасралтгүй, найдвартай үйл ажиллагааг хангах, ашиглалт үйлчилгээ, ажиллах орчинг сайжруулах, аюулгүй байдлыг хангах үүднээс зай тэжээл болон нөөц тэжээлийн төхөөрөмжийн өрөөний стандартыг боловсруулж мөрдөх зайлшгүй шаардлага гарсан юм.

Энэхүү стандартаар шинээр баригдаж байгаа мэдээлэл, харилцаа  холбооны сүлжээний үндсэн зай тэжээлийн ба нөөц тэжээлийн төхөөрөмжийн өрөөнд тавих ерөнхий шаардлагыг тогтоосон. Түүнчлэн холбогдох нэр томьёо, тодорхойлолт, зай тэжээлийн болон нөөц тэжээлийн төхөөрөмжийн өрөөнд тавих үндсэн шаардлагууд (суурилуулалт, бичил орчинд тавих шаардлага, кабелийн холболт, газардуулга, ажлын байрны шаардлага, галын дохиоллын систем, доргилт чичиргээ, хэт хүчдэлийн аянгын хамгаалалт г.м), зай тэжээлийн өрөө болон нөөц тэжээлийн төхөөрөмжийн өрөөний температур, зохион байгуулалтын ерөнхий бүдүүвч, өрөөний агааржуулалт, дизель генераторын өрөөний зохион байгуулалт, хэмжээсийг стандартаар тодорхойлон баталгаажуулсан байна.

Харилцаа холбооны зохицуулах хорооноос харилцаа холбооны сүлжээний тасралтгүй найдвартай ажиллагааг хангах, зай тэжээлийн болон нөөц тэжээлийн төхөөрөмжийн өрөөний  ашиглалт үйлчилгээ, угсралт суурилуулалтын  ажил технологийн дагуу гүйцэтгэх, тоног төхөөрөмжийн тасалдалгүй ажиллагаа, техникийн бүрэн бүтэн байдал, ХХААЭА, ГАА, ТААД-ын шаардлагыг бүрэн хангах зорилгоор энэ стандартыг боловсруулж, эрх бүхий байгууллагаар батлуулсан болно.

 

Шинэчлэн баталсан үндэсний стандартууд:

 

  1. “Төрийн байгууллагын вэбсайтад тавих шаардлага-MNS6285:2011” (Requirements for the governmental organization's websites) стандарт.

Дэлхий дахины хөгжлийн хандлага мэдээлэлжсэн нийгэмд шилжиж байгаа өнөө үед мэдээллийн технологийн хэрэглээ нь үйлдвэрлэлийн хөгжил, нийгэм эдийн засгийн өсөлтийг дэмжих хүчин зүйл хэмээн мэргэжилтнүүд үзэж байна. Нөгөө талаас мэдээллийн технологи зөвхөн үйлдвэрийн зардлыг бууруулах, үйлчилгээ дэмжих хэрэгсэл болохоос гадна төрийн үйлчилгээг хүргэх, төрийн байгууллагын ил тод, нээлттэй байдлыг хангахыг шаардаж байна.

Харилцаа холбооны зохицуулах хороонд Авлигатай тэмцэх газраас төрийн байгууллагуудын авлигын эсрэг үйл ажиллагаанд үнэлгээ хийж, 2011 оны стандартыг “Нийтийн албанд нийтийн болон хувийн ашиг сонирхлыг зохицуулах, ашиг сонирхлын зөрчлөөс урьдчилан сэргийлэх тухай хууль”, “Авлигын эсрэг хууль”, “Мэдээллийн ил тод байдал ба мэдээлэл авах эрхийн тухай хууль”-иудад нийцүүлэн стандартыг шинэчлэн боловсруулахыг зөвлөмж болгосон юм.

Монгол Улсын төрийн байгууллагуудын цахим хуудсыг хөгжүүлэх, сайжруулахад дагаж мөрдөх ерөнхий шаардлагыг агуулан, төрийн байгууллагуудын үйл ажиллагааны талаар иргэд, олон нийтэд цахим хуудсаар дамжуулан мэдээллийг үнэн зөв, түргэн шуурхай, хэрэглэхэд хялбар, хүртээмжтэй байдлаар хүргэх зорилгоор энэ стандартыг боловсруулсан. 

Стандартыг шинэчлэн боловсруулахдаа төрийн байгууллагын цахим хуудсын нийтлэг шаардлага, нэр томьёо, тодорхойлолт, агуулгын шаардлага, зохиомжийн шаардлага, гүйцэтгэлийн шаардлага, хэрэглээний шаардлага, тусгай шаардлагын талаар нэмэлт, өөрчлөлт оруулж, холбогдох харилцааг нарийвчлан тогтоожээ.

Энэхүү стандарт нь төрийн байгууллагын цахим хуудсын шаардлага болон програм хангамжийн чанарын шаардлагын хүрээнд хамаарах стандарт юм. Програм хангамжийн бүтээгдэхүүний чанарын шаардлага болон үнэлгээний ISO/IEC 25000, ISO/IEC 25010, ISO/IEC 25022 стандартуудтай уялдуулж боловсруулсан ба зарим нэр томъёо, тодорхойлолт, заалтуудыг дахин тодорхойлж оруулсан байна.

Мөн уг стандартыг 2011 оноос хойш шинэчлэн батлагдсан болон шинээр гарсан Монгол Улсын хуулиудтай уялдуулах зорилгоор төрийн байгууллагын цахим хуудастай холбоотой хуулийн заалтуудыг тусгаж, Мэдээллийн ил тод байдал ба мэдээлэл авах эрхийн тухай хууль, Төрийн болон орон нутгийн өмчийн хөрөнгөөр бараа, ажил үйлчилгээ худалдан авах тухай хууль, Шилэн дансны тухай хуулийн холбогдох заалтыг энэ стандартад тусган өөрчлөлт оруулсан. Энэ стандартын агуулга, шаардлага нь төрийн бус аль ч байгууллагад нийцэх тул бусад байгууллагууд ашиглаж болно.

  1. “Мэдээлэл холбооны сүлжээний гадна холбооны зургийн тэмдэглэгээ, тэмдэглэгээний хэмжээ-MNS4908:2000” (Graphic symbols and their size for outside planning drawing of information and telecommunication network) стандарт.

Сүүлийн жилүүдэд Улаанбаатар хот болон суурин газарт барилга, дэд бүтцийн бүтээн байгуулалтын ажил эрчимтэй өрнөж, мэдээллийн технологи, харилцаа холбооны байгууламжийн гадна холбооны зургийн тэмдэглэгээ, тэмдэглэгээний хэмжээг Монгол Улсын холбогдох хууль, тогтоомж, ерөнхий төлөвлөлт, зураг төсөв, норм норматив болон олон улсын жишигт хүргэх шаардлага зүй ёсоор тавигдаж ирлээ.   

Уг стандарт нь 2000 онд боловсруулсан “Техникийн зураг, Телефон сүлжээний зургийн тэмдэглэгээ, тэмдэглэгээний хэмжээ”  стандартыг шинэчлэн баталсан бөгөөд хот, суурины хөгжлийн ерөнхий төлөвлөгөө боловсруулах, барилга байгууламжийн мэдээлэл холбооны сүлжээний гадна холбооны техникийн болон ажлын зураг төсөл төлөвлөх, боловсруулах, өөрчлөлт хийх зэрэг ажлуудад утастай, утасгүй холбооны системийн тоног төхөөрөмжийн дүрст тэмдэг тэмдэглэгээг тогтоосон болно. Тухайлбал, MNS4908:2000 стандартаар 25 төрлийн 45ш телефон сүлжээний зургийн тэмдэглэгээг баталсан бол стандартыг шинэчилснээр барилга, байгууламжийн мэдээлэл холбооны сүлжээний кабелийн системийн гадна холбооны тэмдэглэгээг орчин үеийн мэдээлэл, харилцаа холбооны системийг салбар нэр, төрөл, зүйлээр ангилж 4 бүлэг, дэд бүлэг үүсгэн 54 төрлийн 123ш элементүүдийн тэмдэг тэмдэглэгээ болгон шинэчилсэн. Тэмдэг тэмдэглэгээний хэмжээг М1:500 масштабтай төлөвлөлтийн зурагт тохирохоор мм-ээр нарийвчлан зааж тодорхойлжээ.

Шинэчилсэн стандартыг баталснаар дэд бүтэц, барилга байгууламжийн мэдээллийн технологи, харилцаа холбооны салбарын зураг төсөл боловсруулах, зөвшилцөх, магадлал хийх эрх бүхий албан байгууллага, иргэн, хуулийн этгээд, мөн суурин сүлжээний ашиглалтын байгууллага болон үйлчилгээ эрхлэгчид, угсралт суурилуулалтын ажил үйлчилгээ эрхэлдэг аж ахуйн нэгж байгууллагууд, тэдгээрийн инженер, техникийн ажилчид гарын авлага болгон шинэ нөхцөлд нийцүүлэн ажиллах, ашиглах боломжийг бүрдүүлнэ.

Дээрх 4 стандартын төслийг боловсруулсан багийн бүрэлдэхүүнд МХС ХХК-ийн ерөнхий инженер, техник ашиглалтын хэлтсийн дарга, зөвлөх инженер Д.Мянганбаатар, зөвлөх инженер Б.Оюунтуяа, инженер П.Жамъянсүрэн; МЦХ ХК-ийн Технологийн газрын ТАҮА-ны  зай тэжээл, хөргөлт агааржуулалтын тасгийн ахлах инженер Д.Нарантуяа; ШУТИС-ийн МХТС-ийн профессор Ц.Ганбат, багш Э.Баатархүү, Оюу толгой ХХК-ийн мэргэжилтэн Г.Чинзориг; МЦХ ХК-ийн Технологийн газрын Техникийн хөгжлийн албаны холбооны зураг төсвийн мэргэжилтэн, зөвлөх инженер, холбоо мэдээллийн зургийн мэргэшсэн инженер Ж.Өлзийбаяр, эксперт хийсэн зөвлөх инженер Ц.Доржсүрэн зэрэг салбарын мэргэжилтэн, эрдэмтэд, экспертийн төлөөлөл нар ажиллажээ.

Шинээр батлагдсан үндэсний стандартыг боловсруулахад удирдлага, мэргэжил арга зүйн дэмжлэг үзүүлж хамтран ажилласан Мэдээлэл, харилцаа холбооны стандартчиллын техникийн хорооны дарга, ХХЗХ-ны газрын дарга С.Долгорсүрэн, мэргэжилтэн Ш.Болормаа; СХЗГ-ын СТҮБГ-ын дарга Г.Өнөржаргал, зөвлөлийн нарийн бичгийн дарга Г.Батзориг, мэдээлэл, харилцаа холбооны стандартчиллын Техникийн хорооны нарийн бичгийн дарга Б.Ундраа нарт талархлаа илэрхийлье.

 

Харилцаа холбооны зохицуулах хороо

Э.Дөлгөөн
ШИНЭЧЛЭГДСЭН: 2017/06/05
Бусад мэдээлэл
Мэдээ мэдээлэл
“ХАРИЛЦАА ХОЛБООНЫ САЛБАРЫН СТАНДАРТЧИЛАЛ, БАТАЛГААЖУУЛАЛТ-2017”
“Харилцаа холбооны салбарын стандартчилал, баталгаажуулалт-2017” сэдэвт семинарыг 2017 оны 9 дүгээр сарын 20-ны өдөр зохион байгуулав.
09.22
Харилцаа холбооны зохицуулалтын талаарх сургалтад оролцлоо
Америкийн Нэгдсэн Улсын Цахилгаан холбооны Институт (USTTI)-иас Америкийн Нэгдсэн Улсын Харилцаа холбооны зохицуулах байгууллага (FCC), GSM ассосаци, Майкрософт компанитай хамтран харилцаа холбооны зохицуулалтын чиг хандлагын асуудлыг хөндсөн сургалтыг 2017.07.21-нээс 2017.08.04-ний хооронд АНУ-ын Вашингтон хотноо зохион байгууллаа.
09.22
“Ази, Номхон Далайн бүсийн орнуудын Зохицуулагчдын дугуй ширээний уулзалт”-д оролцлоо.
Олон улсын цахилгаан холбооны байгууллага (ОУЦХБ), Бүгд Найрамдах Энэтхэг Улсын (БНЭУ)-ын Цахилгаан холбооны зохицуулах байгууллага (Telecom Regulatory Authority of India-TRAI) хамтран Австрали Улсын Засгийн газрын дэмжлэгтэйгээр БНЭУ-ын Шинэ Дэли хотноо 2017 оны 08 дугаар сарын 21-25-ны өдрүүдэд “Ази, Номхон Далайн бүсийн орнуудын Зохицуулагчдын дугуй ширээний уулзалт” болон “Олон улсын зохицуулагчдын сургалт”-уудыг тус тус амжилттай зохион байгууллаа.
09.22
“ХАРИЛЦАА ХОЛБООНЫ САЛБАРЫН СТАНДАРТЧИЛАЛ, БАТАЛГААЖУУЛАЛТ-2017” семинар
Монгол Улсад холбооны дээд боловсролтой мэргэжилтэн бэлтгэж эхэлсний 50 жил, холбооны техникийн ажилчин бэлтгэж эхэлсний 80 жилийн ойн баярыг 2017 онд тэмдэглэж байгаа бөгөөд энэхүү ойг арга хэмжээг тохиолдуулан “Харилцаа холбооны салбарын стандартчилал, баталгаажуулалт-2017” сэдэвт семинарыг Харилцаа холбооны зохицуулах хорооноос ШУТИС-ийн Мэдээлэл, холбооны технологийн сургуультай хамтран 2017 оны 9 дүгээр сарын 20-ны өдөр зохион байгуулж байна.
09.19
Жилийн тайлан 2016
Жилийн тайлан 2016
09.11
Харилцаа холбооны зохицуулах хороонд 2017 оны эхний хагас жилийн статистик тайлан мэдээ ирүүлээгүй тусгай зөвшөөрөл эзэмшигчдийн жагсаалт
Харилцаа холбооны зохицуулах хорооноос тусгай зөвшөөрөл авснаас хойш нэг жилийн дараа үйлчилгээ эрхлэгчид үйл ажиллагаа явуулж байгаа чиглэлийн дагуу тус хороо болон Статистикийн ерөнхий газартай хамтран баталсан маягтын дагуу тухайн жилийн статистик тайланг мэдээг дараа оны 2 дугаар сарын 20-ны дотор, хагас жилийн тайлангаа тухайн оны 08 дугаар сарын 15-ны дотор тогтмол хугацаанд ирүүлэх үүрэгтэй байдаг. Мэдээлэл харилцаа холбооны салбарын 2017 оны эхний хагас жилийн статистик тайлан мэдээ ирүүлээгүй доорх нэр бүхий үйлчилгээ эрхлэгчид 2017 оны 09 сарын 15-ны дотор тус хорооны ЗЗҮТҮСГ-т статистик тайлан мэдээгээ ирүүлнэ үү.
09.08
"ICT EXPO 2017" Төсөөллөө бүтээцгээе.
"ICT EXPO 2017" Төсөөллөө бүтээцгээе.
09.08
Харилцаа холбооны зохицуулах хорооны 2017 оны ээлжит 8 дугаар хуралдааны мэдээлэл
Монгол Улсын Харилцаа холбооны зохицуулах хорооны 2017 оны ээлжит 8 дугаар хуралдааныг 2017 оны 8 дугаар сарын 30-ны өдөр зохион байгуулав. Тус хуралдаанаар нийт 5 асуудлын хэлэлцэн холбогдох асуудлаар 3 тогтоолыг батлав.
09.06
Улаанбаатар хотын хэт богино долгионы радио өргөн нэвтрүүлгийн үйлчилгээ эрхлэгчдэд 2017 оны 08-р сарын 01-31-ний өдрийн хооронд хийсэн суурин хяналтын товч мэдээ
Харилцаа холбооны зохицуулах хорооны Радио долгион хяналтын төвөөс радио давтамжийн суурин хяналтыг тогтмол хийж байна. Улаанбаатар хотод хэт богино долгионы радио өргөн нэвтрүүлгийн үйл ажиллагаа эрхлэх тусгай зөвшөөрөлтэй 31 аж ахуйн нэгжид 2017 оны 08 дугаар сарын 01-ний өдрөөс 08 дугаар сарын 31-ний өдрийн хооронд суурин хяналт хийснээс 6 радиогийн үйлчилгээ эрхлэгчийн давтамжийн хазайлтын утга стандарт хэмжээнээс хэтэрсэн, 2 радиогийн үйлчилгээ эрхлэгч үйл ажиллагаа явуулаагүй, 23 радиогийн үйлчилгээ эрхлэгчийн үйл ажиллагаа хэвийн ажиллаж байна.
09.05
Харилцаа холбооны зохицуулах хорооны урилгаар Олон улсын цахилгаан холбооны байгууллагын хөгжлийн газрын (ITU-D) дарга ноён БРАХИМА САНОУ, Ази-номхон далайн бүсийн орнуудын захирал ноён ИОАНЕ КОРОЙВУКИ нар Монгол улсад айлчиллаа
Олон улсын цахилгаан холбооны байгууллагын Хөгжлийн газрын (the ITU Telecommunication Development Sector (ITU-D) дарга ноён Брахима Саноу болон тус байгууллагын Ази, Номхон далайн бүсийн (The Regional Office for Asia and the Pacific) захирал ноён Иоане Коройвуки нар Харилцаа холбооны зохицуулах хорооны урилгаар Монгол Улсад 2017 оны 8-р сарын 24-25-ны өдрүүдэд албан ёсны айлчлал хийлээ.
09.05